Dolazak
Пт, 18 октомври
Odlazak
Нд, 20 октомври
2 Odrasli · 0 Deca

2 noci

2 noci

Muzeji u Banskom

Bansko: Odmor, sport, razonoda, jedinstveni muzeji, festivali, konkursi

Turizam, kao organizovana privredna delatnost, u Banskom počinje da se razvija još od 1979. godine. Danas, grad je moderno međunarodno odmaralište sa uslovima za odmor i razonodu tokom svih godišnjih doba. Tako, u Bansko dolaze turisti iz svih krajeva sveta. Ovaj gradić godišnje poseti oko 500 000 turista.

Koncert u Banskom | Lucky Bansko SPA & Relax

Veliki deo njih dolazi da bi se dotakao do hiljadugodišnje istorije, o kojoj su ovde otkriveni dokazi, još iz vremena Tračana, i pre njih.

Ukratko rečeno – muzeji u Banskom i okolini su među znamenitostima, koje turisti obavezno treba da vide. Izbor je zaista vrlo bogat, i odgovara svim vrstama interesovanja – u Banskom i okolini postoji oko 150 spomenika kulture od lokalnog i nacionalnog značaja. Postoje i spomenici kulture koji su zaštićeni i nalaze se na listi svetskog kulturnog nasleđa organizacije UNESCO. Samo odmaralište može da se nazove grad-muzej – muzeji u Banskom su kompaktno locirani u velikom muzejskom kompleksu nedaleko od luksuznog apart-hotela Lucky Bansko.

Sve ovo se može uskladiti i sa posetom nekima od mnogobrojnih konkursa, tematskih dana, međunarodnih festivala – džez, opera, balet, etno, pop, itd., koji se održavaju tokom cele godine.

Zašto grad-muzej?

Nisu samo muzeji razlog što je Bansko postao grad-muzej. Sama ovdašnja arhitektura je interesantna kombinacija starog i novog. Već desetinama godina izgradnja zgrada i infrastrukture u novom delu grada se prilagođava međunarodnom turizmu – i u pogledu stvaranja uslova, i u pogledu privlačnog izgleda.

Grad-muzej Bansko | Lucky Bansko SPA & Relax

Prate se najsavremeniji trendovi sa raznovrsnim arhitektonskim i dizajnerskim rešenjima u pogledu oblika, boja i usklađenosti. Na taj način, oni su sami po sebi interesantni da se vide.

Stari deo grada je pravi arhitektonski rezervat velike istojijske i umetničke vrednosti. Ovdašnje kuće stare više od sto godina „govore” o periodu bugarske renesanse.

Oblast Banskog oduvek je bila bogat kraj, u kojem su se ljudi bavili zemljoradnjom, stočarstvom i zanatima. Posebno tokom perioda bugarske renesanse (period bugarskog narodnog preporoda) stanovnici Banskog su se značajno obogatili. Trgovali su ne samo sa gradovima obale Egejskog mora, već i sa Zapadnom Evropom.

Mnogi od njih osnivaju firme i predstavništva u velikim evropskim gradovima, gde njihova deca uče i razvijaju delatnosti. Čak su tri stanovnika Banskog – braća Germanovi, i davali kredite i pozajmice i državi.

Međutim, ovo bogaćenje privlači i mnoge razbojnike. Oni ne samo da su napadali karavane, već su ulazili i u grad. Bugarska je tada još uvek bila pod turskim ropstvom – to je bilo nesigurno vreme za Bugare.

Ovo utiče i na građevinarstvo tadašnjeg vremena. Za stanovnike Banskog porodica i dom su bili centar života i činili su sve za njihovo očuvanje.

Ulice su ostavljane uzane, kako bi se sprečili napadi velikog broja konjanika odjednom. Zidovi kuća su bili kao zidine tvrđava – kameni, do dva metra debeli, teške kapije su okovavane gvožđem, na prozorima su se nalazile rešetke, a postojala su i skloništa. Veze između soba, u unutrašnjosti kuća, bile su pravljene sa složeno ukrštenim hodnicima.

Živelo se na gornjem spratu, na kojem su se nalazile „ženska soba”,gostinjska soba, dnevna soba i dr. Na donjem spratu su se nalazile radionice ili prostorije za poljoprivredne proizvode i inventar.

Tako su danas stare kuće u Banskom, slika sa mnogo detalja o životu stanovnika Banskog u prošlosti.

Muzeji u Banskom – biserna ogrlica

Svaki od muzeja u Banskom ima svoj značaj i doprinos – stoje kao biseri u ogrlici, koja se ne može videti ni na jednom drugom mestu.

Neke govore o istaknutim ličnostima, koje su ostale u istoriji Bugarske; druge su povezane sa hrišćanskom verom, pomagala za vekovno preživljavanje stanovnika Banskog u dramatičnim i tragičnim vremenima; treći govore o jedinstvenoj umetnosti, četvrti o istorijskim antikvitetima, itd.

Istorijski muzeji u Banskom | Lucky Bansko SPA & Relax

Od muzeja u Banskom, koji su u vezi sa istaknutim ličnostima, napopularniji su memorijal Pajsija Hilandarskog, kuća Neofita Rilskog i kuća Nikole Vapcarova.

Na mestu rodne kuće autora „Istorije slavenobugarske” podignut je savremeni memorijal. Među eksponatima koji mogu da se vide, nalazi se jedinstvena kopija monaške ćelije, u kojoj je Otac Pajsije postavio početak bugarskog narodnog preporoda, tako što je napisao „Istoriju slavenobugarsku”.

U kući Neofita Rilskog se nalaze izdanja iz njegove lične biblioteke, kao i njegovi prosvetiteljski radovi za obrazovanje još uvek porobljenih Bugara. U muzeju Nikole Vapcarova – koji se takođe nalazi u njegovoj rodnoj kući, koja je rekonstruisana, koristi se savremena multimedija za predstavljanje njegovog života i dela.

Muzeji u Banskom su očuvali sećanje na život i delo i drugih značajnih za istoriju Bugara. Na primer, ovde se nalazi i rodna kuća Molera /Toma Višanov/, koji je postavio osnove ikonopisa i crtanja fresaka Banske umetničke škole.

Crkve  „Sveta Trojica, koja se nalazi u centru Banskog i „Uspenje Bogorodičino”, su spomenici kulture od nacionalnog značaja.

„Sveta Trojica” je impresivna ne samo po svojoj veličini /dugo nakon njne gradnje, važila je za bajveću crkvu na Balkanu/, već i sa bogatom i lepom dekoracijom.

Ovde turisti mogu da saznaju i o dramatičnoj izgradnji crkve između 1833. i 1835. godine, kako bi se došlo do osvećenja, dve godine kasnije. Crkva „Uspenje Bogorodičino” koja je sagrađena sredinom 18. veka, ima jedinstven rezbareni ikonostas. Zajedno sa svojim freskama, crkva u gradu Dobarsko – na dvadesetak kilometara od Banskog, je pod zaštitom organizacije UNESCO.

Radonova kuća, Dom umetnosti i Banska škola slikarstva

Među muzejima u Banskom, postoje tri sa ekspozicijama, koje uopšteno pokazuju periode iz istorije oblasti i njenog doprinosa nacionalnoj kulturi.

Radonova kuća, koja je sagrađena početkom 19. veka u stilu lokalnih tradicija, okupila je arheološke pronalaske, etnografsku izložbu i izložbu predmeta iz nekadašnjeg svakodnevnog života u Banskom.

Radonova kuća - izložba | Lucky Bansko SPA & Relax

Arheološki pronalasci, slike i artefakti obuhvataju period od nastanka naselja do 1912. godine, kada je Bansko oslobođeno od turskog ropstva.

Ovde ima pronalazaka iz antičkih vremena, vremena Tračana i Srednjeg veka, koji su pronađeni prilikom iskopavanja tvrđava, ranohrišćanskih crkvi, hramova i dr. Etnografska ekspozicija uključuje narodne nošnje, životno okruženje, rituale, estetske stavove i dr.

Dom umetnosti je povezan sa muzejom Nikole Vapcarova, ali je i samostalan kompleks za izložbe, spektakle, umetničke i naučne forume. Jedna od stalnih izložbi je izložba o Banskom kao književnom centru, u kojoj su prikazane slike, dokumenti, rukopisi, knjige. Naravno, značajno mesto ovde zauzimaju Pajsije Hilandarski i Neofit Rilski.

Škola slikarstva, osnovana i razvijena od strane samoukih banskih majstora, prikazana je u zgradi bivše metohije iz 1749. godine. U ekspoziciju su uključene originalne ikone, prikazane su kopije fresaka i crkvenih predmeta.

Stručnjaci su kategorični da sa svojom stilistikom, Banska škola, koja je kombinacija rezbarstva i slikarstva, ima doprinos u razvoju crkvenog slikarstva u Bugarskoj, i da su tvorevine ove umetničke škole jedne od najboljih tvorevina bugarske umetnosti.

Ona je jedinstvena, bez spoljašnjih uticaja i razvija se kao karakteristična renesansna pojava. Za više od jednog veka, majstori ove škole su naslikali na hiljade ikona u crkvama i manastirima i napravili jedinstvene ikonostase.

Dela majstora ove škole su ikonostasi u crkvama „Sveta Trojica” i „Uspenje Bogorodičino” u Banskom. Njihova dela se nalaze čak i u centralnoj crkvi Rilskog manastira, u atonskim manastirima i drugim za crkvu simboličnim mestima.

Bansko – jedinstveni običaji i zanati, koje turisti mogu videti

U Banskom su očuvani autentični običaji i stari umetnički zanati, koji privlače veliko interesovanje od strane turista iz zemlje i inostranstva.

Zbog toga, oni imaju poseban naglasak u programima koji se predstavljaju turistima i gostima grada. Svake godine tokom jedne sedmice meseca maja u gradu se održavaju specijalni tematski festivali, na kojima se demonstriraju tradicije iz Banskogfolklor, običaji, jela lokalne tradicionalne kuhinje i dr.

Baba pokazuje tradicionalni razboj | Lucky Bansko SPA & Relax

Turisti ne samo da mogu uživo da posmatraju rad majstora – rezbarenje, tkanje, i dr., već mogu i da se uključe u demonstracije da probaju „kako se to radi” i čak i da izrade nešto. Zbog velikog interesovanja, za neke umetnosti se nude i kratki kursevi obuke.

Banski izlet takođe je vrlo atraktivan. On se organizuje u živopisnim lokalitetima u blizini grada, do kojih se odlazi konjskim kolima. Tamo se pred gostima predstavlja ceo spektakl – tradicionalne folklorne pesme, igre i muzika, običaji, scene iz svakodnevnog života stanovnika Banskog, lokalni humor.

Ručak u prirodi uključuje banske specijalitete – pastrmke, sudžuke, domaća jela, vino i rakiju. Postoji i izlet – otmica „od strane hajduka” u autentičnim narodnim nošnjama i sa scenama iz hajduškog života, ponovo uz bogat folklorni program.

Interesantno je što mogu da se vide i očuvane valjaonice – velika kovana „korita” za pranje veša, ćebadi, pokrivača i sl. U njih se po strmom kanalu, sa visine, spušta voda i dolazi do pojave jake struje vode, koja „udara” i okreće veš koji se pere, kao u mašini za pranje veša, zbog toga što dolazi do pojave vrtloga.

Za ovu vrstu pranja bio je potreban jedan dan, ili dva dana, ali ipak je zanimljivo da se vidi kreativnost stanovnika Banskog u prošlosti, uz upotrebu priručnih sredstava.